abendua 30, 2025

20 URTEKO ALDEA - 20 AÑOS DE DIFERENCIA




Abestiak dio hogei urte ez dela ezer... baina zertxobait bai, ezta? Goiko argazkia 2005eko abenduaren 30ean hartu nuen. Behekoa, berriz, atzo.

ARGAZKIAK ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Dice la canción que veinte años no es nada ... pero un poquito sí ¿verdad? La fotografía de arriba la hice el 30 de diciembre de 2005. La de abajo, ayer


abendua 23, 2025

FELIZIANOREN URTEBETETZEA - CUMPEAÑOS DE FELICIANO

 


Arrasateko hiru pertsonaia esanguratsuak ageri zaizkigu argazkian. Ezkerretik, Julio Galarta, Feliziano Aranzabal eta Pablo Zumelaga. 1955 inguruko erretratoa da, eta itxura guztien arabera Felizianoren eguna ospatzen ari ziren, "Re-Ré" jatetxean.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

En la fotografía aparecen tres personajes significativos del Mondragón de la época. Por la izquierda, Julio Galarta, Feliciano Aranzabal eta Pablo Zumelaga. Corresponde al año 1955, aproximadamente, y estaban celebrando en el restaurante "Re-Ré" el cumpleaños de Feliciano.


abendua 16, 2025

BANCO GUIPUZCOANOREN ENPLEGATUAK.1959 – EMPLEADOS DEL BANCO GUIPUZCOANO.1959

Bankarien zaindaria da Borromeoko Karlos deuna, azaroaren 4an ospatzen dena. Eta argazkia egun horretakoa da, 1959koa. Leintz bailarako Banco Guipuzcoano-ren enplegatuak ohiko bazkarira bildu ziren. Non bazkaldu zuten? Ormako kartelengatik Saint Moritz edo Formigalera joan zirela esan litekeen arren, egia da ez zirela herriko plazatik igaro, izan ere erretratukoak dauden gela Urizar jatetxearena da, bigarren solairuan. Gela hartan izan zuen urte batzuetan bere egoitza Besaide elkarteak eta hortik mendi-kartelak.

Argazkikoak Arrasate, Aretxabaleta eta Eskoriatzako langileak daude, arrasatearrak gehiengoa baziren ere. Javier Balanzategi “Aizkora”k lagundu du protagonistak identifikatzen:

Zutik: Manuel Agiriano, Esteban Garay, Julian Ayerbe, Anatolio Saiz, Alberto Ugarte, Juanjo Iregi, Jose Mari Azkoaga “Txibi”,  Iñaki Iregi, Juan Mari Azkarate,  Javier Kintana, Jose Luis Torres, Estanislao Samaniego (Aretxabaleta), Javi Balanzategi, Javier Etxebarria, Felix Txintxurreta, Ildefonso Ugarte

Eserita: Rafa Bergaretxe, Lorenzo Uribarren, Manuel Iregi, Jose Mari Otaduy, Eugenio Gorosabel, Maripi Etxebeste, Frantzisko Etxebeste, Fermin Iregi (Eskoriatzako korrespontsala)

 ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

San Carlos de Borromeo es el patrón de los banqueros, y su festividad se celebra el 4 de noviembre. La foto es de ese día, en 1959. Los empleados del Banco Guipuzcoano del valle de Léniz se reunieron para su almuerzo conmemorativo anual ¿Dónde lo hicieron? Aunque por los carteles en la pared del fondo se podría decir que se trasladaron a Saint Moritz o Formigal, lo cierto es que no pasaron de la plaza del pueblo, ya que la sala donde se encuentran los fotografiados pertenece al  segundo piso del restaurante Urizar, antes Universal y ahora Kajoi. Durante algunos años, la sociedad de montaña Besaide tuvo su sede en esa sala, y de ahí los carteles alusivos.

 Los de la foto son trabajadores de Mondragón, Aretxabaleta y Eskoriatza, siendo, como es lógico, la mayoría pertenecientes a la oficina de Mondragón. Con la ayuda de Javi Balanzategi "Aizkora" se ha podido identificar a los protagonistas:

De pie, por la izquierda: Manuel Agiriano, Esteban Garay, Julian Ayerbe, Anatolio Saiz, Alberto Ugarte, Juanjo Iregi, Jose Mari Azkoaga “Txibi”,  Iñaki Iregi, Juan Mari Azkarate,  Javier Kintana, José Luis Torres, Estanislao Samaniego (Aretxabaleta), Javi Balanzategi, Javier Etxebarria, Felix Txintxurreta, Ildefonso Ugarte

Sentados, por la izquierda: Rafa Bergaretxe, Lorenzo Uribarren, Manuel Iregi, Jose Mari Otaduy, Eugenio Gorosabel, Maripi Etxebeste, Frantzisko Etxebeste, Fermin Iregi (corresponsal de Eskoriatza) 

abendua 09, 2025

MUSIKA BANDA 1895.

 

Egun gutxi falta dira urtea amaitzeko. Argazkiko protagonistetatik 130 urtek bereizten gaituzte - ia-ia atzokoak ditugu! -  1895ean baitago aterata. Arrasateko Musika Bandako kideak genituen, Pantaleon Urionaberrenetxea zuzendaria zelarik. Hortxe ditugu, euren instrumentuekin, argazkilariari so. Batzuk ezagunak nituen, Sebero eta Benigno Altube, adibidez. Behean agertzen diren izenak Jose Mari Uranga herriko historialariari zor zaizkio. Berak kide gehienak ezagutu zituen.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Escasos días faltan para finalizar 2025. Y son 130 años los que nos separan de los protagonistas de la foto - casi casi ayer-  obtenida en 1895. Se trata de la Banda de Música de Mondragón, al mando de su director - con la batuta en la mano- Pantaleón Urionabarrenetxea. Alguna cara - Sebero y Benigno Altube, por ejemplo- se nos hace conocida. El detalle de los nombres se lo debemos al historiador local José Mari Uranga, quien conoció a la mayoría.

Bandako kideak / Miembros de la Banda

Goitik behera, ezkerretik eskuinera / De arriba abajo y de izquierda a derecha


Isidro Ezkurra; 


Sebero Altube, Benigno Altube, Florentino Ezkurra "Erguin", Jose Mari Zarraoa;


Jose Mari Ezkurra, Eugenio Urdampilleta, Dionisio Arkautz;


Nikolas Arregi "Txanton", Pantaleon Urionabarrenetxea (zuzendaria/director), Daniel Arkautz, Agustin Aranburu, Jose Endeiza "Jose Bilarleko";


Gregorio Azkoaga, Nazario Madinabeitia, Pedro Aranburu "Pedro Haundi", Frantzisko Arregi, Ignazio Juldain, Antonio Axpe;


Segundo Leibar, Dimas Madina "Kaldererokua"


abendua 06, 2025

IÑIGO ARREGI PORTUGALEN


CPS – Portugalgo Serigrafia Zentroa, arte garaikidearen inprimaketaren nazioarteko liderra – bere 40. urteurrena ospatzen ari da artista hasiberri eta kontsagratuen lanak erakutsiz. Horietako bat Arrasateko Iñigo Arregi da, eta artistak argazkian erakusten duen lana serigrafiatu dio Zentroak.

Hau beste une zirraragarri bat da Iñigoren nazioarteko ibilbide artistikoan, aurtengo Frantziako erakusketez gain Sigüenzan arrakasta handiko beste bat itxi berri duena, eta dagoeneko 2026an Madrilen egingo dituen bi erakusketatarako piezak prestatzen ari dena.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

El CPS – Centro Portugués de Serigrafía, referente internacional en la edición de arte contemporáneo- celebra su 40 aniversario dando a conocer la obra de artistas emergentes y consagrados. Uno de ellos es el mondragonés Iñigo Arregi, de quien el Centro ha serigrafiado la obra que sostiene el artista en sus manos.

Otro momento interesante en la carrera artística internacional de Iñigo, quien acaba de cerrar una exposición en Sigüenza con gran éxito y quien ya trabaja en la preparación de obra para sendas muestras en 2026 en Madrid.



abendua 02, 2025

UDALA AUZOKO GARAIKO TXIKI

Argazkiaren egilea Gasteizko Gerardo Lopez de Gereñu Galarraga euskal etnografo handia da, 1935 inguruan lortua. Udala auzoko Garaiko Txiki baserriko ataria agertzen da, barrutik kanpora enfokatuta. Gurdia eta bi asto, mutikotxo batekin azaltzen dira. Felipe Zubia Uriarte eta Isabel Arana Larrañaga bizi ziren garai hartan baserrian, eta gaurregun haien bilobek kudeatzen dute.

ARGAZKIA: GERARDO LOPEZ DE GEREÑU

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

El autor de la fotografía obtenida hacia 1935 fue el gran etnógrafo vasco, vitoriano de nacimiento, Gerardo López de Guereñu Galarraga. Muestra la entrada al caserío Garaiko Txiki en el barrio de Udala, de dentro hacia afuera. Aparecen un carro y dos burros, con un niño pequeño. En el caserío vivían por entonces el matrimonio formado por Felipe Zubia Uriarte e Isabel Arana Larrañaga, y hoy lo gestionan sus nietos.

ES.01059.ATHA.GUE.CD.16871


azaroa 24, 2025

GEORG WEISE ARRASATEN - GEORG WEISE EN MONDRAGÓN


 Argazkikoa Georg Weise alemaniarra da. Arte sakroan aditua birritan egon zen Gesalibarko Santa Ageda elizan. Hain zuzen, 1920 inguruan eta 1956an bisitatu zuen auzoa, elizako erretaularen zenbait irudi ikertzeko asmoarekin. Bere ekarpenak zenbait liburutan irakur daitezke.

Bihar "Hots begi danbolonak" nire blogean informazio gehiago.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

El personaje de la foto es Georg Weise, alemán. Experto en arte sacro, visitó la iglesia de Santa Águeda en Gesalibar en dos ocasiones. En concreto, viajó hasta el barrio alrededor de 1920 y en 1956, con la intención de estudiar algunas imágenes del retablo de la iglesia. Sus contribuciones pueden leerse en varios libros.

Mañana más información en mi blog "Hots begi danbolinak"


azaroa 18, 2025

ZER DA? NON DAGO? NORK EGINA?


 Argazkia 1925ekoa da. Arrasateko eliza batean dago egina. Adituek diotenez, argazkilariak goi mailako artista baten obra jaso nahi izan zuen.

Asmatuko al du inork, argazkiak zer adierazten duen, irudia non dagoen eta arte lana nork egina den?

Erantzuna, datorren astean. Bien bitartean, erantzunak jasotzen dira.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

La foto es de 1925. Fue tomada en una iglesia de Mondragón. Los expertos afirman que el fotógrafo retrató la obra tallada por un artista de renombre.

¿Alguien podrá adivinar qué representa la foto, dónde se tomó, y quién talló la obra?

La respuesta la próxima semana. Mientras tanto, se reciben respuestas.



azaroa 11, 2025

GESALIBARKO DOHATSUA - EL BEATO DE GESALIBAR

 


Gesalibartarrek ongi ezagutuko dute argazkiko pertsonaiaren historia. Orokorreko ezagutzarako, hona hemen datu batzuk:

Jose Maria Bengoa Aranguren  1890ean jaio zen Gesalibarren, eta 1908an pasionista fraidea izateko botoak egin zituen, Juan Pedro San Antonio izena hartuz. 1916an apaiz izendatu zuten Txikagon.  Cubara bidali zuten baina handik Mexikora joan zen 1921ean. Eta Ameriketatik penintsulara igorri zuen ordenak 1923an, Zaragozara, lehenik, eta Ciudad Realeko Daimielera gero. 1936ko altxamenduan miliziek atxilotu eta fusilatu egin zuten. 1989ko urriaren 1ean Juan Pablo II.ak dohatsu izendatu zuen.

ARGAZKIAK ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Los vecinos de Gesalibar conocerán bien la historia del personaje de la foto. Para conocimiento general, la resumo a continuación.

José María Bengoa Aranguren nació en 1890 en Gesalibar y en 1908 profesó como fraile pasionista, adoptando el nombre de Juan Pedro San Antonio. Fue ordenado sacerdote en Chicago en 1916. Fue enviado a Cuba, pero de allí pasó a México en 1921. Desde América, la orden lo envió a la península ibérica en 1923, primero a Zaragoza y luego a Daimiel, en Ciudad Real. Fue arrestado y fusilado por la milicia durante el levantamiento de 1936. Fue beatificado el 1 de octubre de 1989 por Juan Pablo II.



azaroa 04, 2025

MENDE BATEN DISTANTZIAN - EN LA DISTANCIA DE UN SIGLO



Toki berdina ikusten ari gara. Zertxobaitek iragan loriatsuari heltzen dio oraindik... mende osoa eman den arren.

Estamos viendo el mismo lugar. Algo se aferra todavía a un glorioso pasado... aunque haya transcurrido todo un siglo.

ARGAZKIAK: CARMELO LETONA BILDUMA ETA JMVM

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL


Gehiago trenari buruz /Más sobre el tren 

https://txemax3.blogspot.com/2022/04/trena-1917an-heldu-zen-arrasatera.html



urria 28, 2025

ARRASATEKO ESKAUTEN LEHEN BEGIRALEAK - LOS PRIMEROS MONITORES DEL ESCULTISMO DE MONDRAGÓN

 

Argazkian, zutik,  Kike Aranguren, Jose Maria Bergara “boy skout”en apaiz laguntzailea eta Alvaro Arregi azaltzen dira. Makurtuta, banderarekin, Gasteizko mutil bat.  Egun hartan ofizialki Kike eta Alvaro herriko haur eta gazteen nazioarteko mugimenduaren kide arduradunak bihurtu ziren, Landako zelai batean. 1964ko azaroa zen.

Eskautismoa (ingelesezko scouting hitzetik, esploratzea esan nahi duena) haur eta gazteen mugimendu bat da, haurrak eta gazteak heztea helburu duena, balioetan eta kanpoko jolasetan oinarrituta, irakaskuntza-metodo ez-formal gisa.

Beheko argazkian, egun hartako Arrasateko talde osoa agertzen da. Aurpegi ezagunak, denborarekin haietako batzuk mugimenduko arduradun arrasatearrak bilakatu zirenak.

 ARGAZKIAK: ALVARO ARREGI

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

En la foto, de pie, aparecen Kike Aranguren, el consiliario de los boy scouts y cura en la parroquia de Mondragón José María Bergara, y Álvaro Arregi. Agachado, con la bandera, un joven gasteiztarra.  Ese día, Kike y Álvaro se convirtieron oficialmente en monitores de niños y jóvenes del pueblo del movimiento internacional. La ceremonia tuvo lugar en una campa de Landa, en noviembre de 1964.

El escultismo (del inglés «scouting», que significa explorar) es un movimiento infantil y juvenil que busca educar a niños y jóvenes, basándose en valores y juegos al aire libre, como método de enseñanza no formal.

La foto de abajo muestra a todo el grupo de Mondragón. Rostros conocidos, chavales que con el tiempo se convertirían en monitores del escultismo arrasatearra.




urria 24, 2025

ARREGI-TROJAOLA EZKONTZA - BODA ARREGI-TROJAOLA

 

Jose Luis Arregi eta Esther Trojaola 1960ean ezkondu ziren. Argazkian senitarte eta lagunekin agertzen dira zeremoniaren ostean, Gazteluondoko aldapan abadetxearen parean.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: ALVARO ARREGI

Foto de boda de Jose Luis Arregi y Esther Trojaola, en 1960. Aparece la pareja tras la ceremonia rodeados de familiares y amigos, en la subida a Gazteluondo al par de la Casa Cural.

urria 22, 2025

1949ko KINTOAK GASTEIZEN - LOS QUINTOS DE 1949 EN VITORIA-GASTEIZ

 Urriaren 18an 1949an jaiotako lagunok Gasteizera joan ginen, ohiko eguna ematera. Bikain gertatu zen dena. Datorren urtean gehiago. Hala bedi.

ARGAZKIAK: PEDRO MARI NARVAIZA

El 18 de octubre los/as nacido/ass en 1949 nos desplazamos a Gasteiz a celebrar nuestro tradicional encuentro anual. Todo resultó magnífico. El año que viene más. Que así sea.