Unión Cerrajera etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak
Unión Cerrajera etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak

apirila 21, 2026

UNION CERRAJERAKO ENPLEGATUAK ESTIBALITZEN - EMPLEADOS DE UNION CERRAJERA EN ESTIBALIZ. 1956

 



1956 zen - apirilaren 25ean- San Markosen ospakizuna, enplegatu eta bulegarien zaindaria. Arrasateko enpresetan ari zirenek ospakizun-egitarau zabal bat izan ohi zuten jai horretan. Goizeko 11etan meza parrokian, eta ohiko txikiteoaren ostean herriko tabernak izaten ziren jomuga, normalean enpresa bakoitzekoek beren aldetik  prestatutako bazkarietarako. Iluntzean plazan dantzaldia, musika bandak alaituta, danentzat.

1956 zen - apirilaren 25ean- San Markosen ospakizuna, enplegatu eta bulegarien zaindaria. Arrasateko enpresetan ari zirenek ospakizun-egitarau zabal bat izan ohi zuten jai horretan. Goizeko 11etan meza parrokian, eta ohiko txikiteoaren ostean herriko tabernak izaten ziren jomuga, normalean enpresa bakoitzekoek beren aldetik  prestatutako bazkarietarako. Iluntzean plazan dantzaldia, musika bandak alaituta, danentzat.

Urte hartan Unión Cerrajera eta Roneoko enplegatuek programa berezia eratu zuten eta Estibalitzeko santutegia izan zuten jomuga. Kurtzetatik gora eginda, Legutioko urtegi bete berria ezagutzera joan ziren, santutegira eguerdiko mezatara ailegatzeko. Mezaren ostean argazkirako jarri ziren. Eta bazkaria Gasteizen egin zuten... hori bai, iluntzeko dfantzaldira garaiz iritsiz.

ARGAZKIA: CARMELO LETONA BILDUMA

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Era 1956 -25 de abril-  y se celebraba la festividad de San Marcos, patrono de empleados y oficinistas. Las empresas de Mondragón solían tener el tradicional programa de celebraciones. A las 11 de la mañana, normalmente,  misa en la parroquia y tras el tradicional txikiteo se distribuían por bares y restaurantes, donde tenían lugar las correspondiente comidas. Al anochecer verbena en la plaza hasta medianoche, con la banda municipal de música.

Aquel año los empleados de Unión Cerrajera y Roneo prepararon un programa especial con salida al santuario de Estibalitz. Viajando por Kurtzeta, se dirigieron a conocer el recién estrenado embalse de Villarreal, para llegar al santuario a la misa del mediodía.Tras la misa posaron para la foto. La comida posterior la tuvieron en Vitoria... y llegaron a tiempo del baile de la plaza.



uztaila 21, 2025

KIROL INSTALAKUNTZAK - INSTALACIONES DEPORTIVAS: UNION CERRAJERA

 

Zaldispe baserri zaharraren terrenoetan eraiki zituen Union Cerrajerak bere kirol instalakuntzak, herri osoarentzat irekita. 1948ko uztailaren 24an inauguratu zituen, zarata handirik gabe. Enpresaren estiloa zen. Futbola, saskibaloia, tenisa, uso eta plater tiraketa eta, jakina, igeriketa izan ziren gehien ikusi eta praktikatu ahal izan genituen espezialitateak.

 Arrasateko herria modu eragingarriagoan gizarteratzeko ahalbideak ipini ziren martxan.

ARGAZKIAK ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Union Cerrajera construyó sus instalaciones deportivas abiertas al público en general en los terrenos del antiguo caserío Zaldispe. Las inauguró el 24 de julio de 1948, sin mucho ruido. Era el estilo de la empresa. Fútbol, baloncesto, tenis, tiro pichón, tiro al plato y, por supuesto, natación fueron las especialidades que más pudimos ver y practicar.

 En definitiva, se pusieron en marcha vías que propiciaron una mayor cohesión social  de los mondragoneses.


IGERITOKI HAREN GAINEKO BERRI GEHIAGO - 

MÁS SOBRE AQUELLA PISCINA

https://1949arrasate.blogspot.com/2023/07/melbourneko-olinpiadetarako.html

apirila 22, 2025

TORLOJUTEGIAN SUTEA - INCENDIO EN TORNILLERIA


Beste behin ere agertu zitzaigun eraikin hau, baina orduko argazkia 1945ean zegoen datatuta. Union Cerrajeraren torlojugintzako tailerra zen. Oraingo argazkia 1954koa da, hain justu apirilaren 22koa, gaur duela 70 urtekoa. Sua hartu zuen tailerreko fuel biltegiak eta kalte materialak ugari izan ziren. Udal suhiltzaileen taldekideak ziren  enpresako suhiltzaileek amatatu zuten sua.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

En una anterior ocasión también apareció este edificio, pero la foto de entonces estaba fechada en 1945. Se trataba el taller de tornillería de Unión Cerrajera. La foto de ahora es de 1954, concretamente del 22 de abril, hoy hace 70 años. Se produjo un incendio en el depósito de fuel del taller y los daños materiales fueron cuantiosos. El fuego fue extinguido por los bomberos de la empresa, quienes en su mayoría formaban parte del cuerpo municipal de bomberos.


azaroa 26, 2024

ZALDISPE MARTXAN

 

Unión Cerrajerak 1945ean Zaldispe baserria erosita aurki ekin zitzaion herriaren zerbitzura jarriko zituen kirol instalakuntzen prestaketari. Hiru urteko lana izango zen inaugurazio ofiziala bitartean baina enpresak erabilpena eman zion lehen unetik hango lur eremuari, behin behinekotasun osoarekin, gaurko argazkiak darakuskigun moduan. 1946koa da panoramika.

Halaxe da, gero Zaldispe futbol zelaia izango zenaren aurrerapen bat ikusten dugu argazkian. Ziurrenik, Aprendizetako ikasleak dira, arauen aginduetara markatutako zelaian jota ke dihardutenak. Hortik sortuko zen UCEA ospetsua, futbolean lurralde mailako talde afizionatua izan genuena eta, gero, futbol sarrailagileari aintzazko arratsaldeak emango zizkiona.

 ARGAZKIA: CARMELO LETONA BILDUMA

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

La adquisición del caserío Zaldispe en 1945 por parte de la Unión Cerrajera supuso el inicio de la preparación de las instalaciones deportivas que pondría la empresa al servicio de la villa. Se trataría de un trabajo de tres años hasta la inauguración oficial, pero la empresa quiso dar desde un principio utilidad a aquellos terrenos,  como nos muestra la foto de hoy. La panorámica es de 1946.

Efectivamente, en la foto vemos un avance de lo que luego sería el campo de fútbol de Zaldispe. Seguramente los alumnos de la Escuela de  Aprendices son los que aparecen en el campo, marcado reglamentariamente. De ese embrión surgiría el famoso UCEA,  equipo de futbol aficionado que militó en categoría regional, y más tarde dio tardes de gloria al futbol juvenil cerrajero.


urria 22, 2024

ELEKTRIZISTAK. 1960


Aurreko argazki batean 1955eko Union Cerrajerako elektrizisten arteko bazkari batez aritu nintzen. Gaurkoa 1960ko abenduaren 3koa da, Santa Barbarako bezpera. Biharamunean elektrizisten eguna ospatu ohi zen eta urte hartan Arrasateko tailerretako argindarreko ezkutuetan ari zen teknikoen taldea Etxe Zuri jatetxera bildu zen.

Hortxe ditugu bazkalondoan: zutik ezkerretik, Biguri, Kortabarria, Zubizarreta, Bolinaga eta Iría. Eserita, ezkerretik ere: Azpiazu, Saiz, Arana, Amozarrain, Errasti, Garro eta Beltran.

 ARGAZKIA: IBAN BOLINAGA

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

En una foto anterior traté de una comida en 1955 entre electricistas de la Unión Cerrajera. La de hoy es el 3 de diciembre de 1960, víspera de Santa Bárbara. Al día siguiente los electricistas celebraban a su patrona y aquel año el equipo de técnicos encargado del sistema eléctrico de la fábrica de Mondragón se reunió en el restaurante Etxe Zuri.
Ahí aparecen, después de comer: de pie por la izquierda, Biguri, Kortabarria, Zubizarreta, Bolinaga e Iría. Sentados, también por la izquierda: Azpiazu, Saiz, Arana, Amozarrain, Errasti, Garro y Beltrán.

UCEMeko ELEKTRIZISTEI BURUZ / SOBRE LOS ELECTRICISTAS DE UCEM:

  https://1949arrasate.blogspot.com/2016/11/ucem-eko-elektrizistak.html


maiatza 28, 2024

podcast.ETXE TXIKIAK. 1924. CASAS PEQUEÑAS.podcast

  PODCAST


1924ko maiatza berde kolorez etorri zen Arrasatera, Maala aldetik.  Zenbait atzerapenen ostean Etxe Txikiak – edo Etxe Merkeak, esaten zitzaien bezala- eraikitzeari ekin baitzitzaion apirilaren amaieran. Etxebizitzen eskasia arazo larria zen herrian eta Union Cerrajerak bultzatutako ekimen hark arindu egingo zuen estutasuna. Albiste itxaropentsua, beraz.

Etxe txikien harira, Madrileko prentsa espezializatuak Unión Cerrajeraren etxaldearen gaineko aipamena egiten zuen. Bertan irakur zitekeen, enpresak Nafarroako Arteaga etxegile sonatuari enkargatu ziola 22 etxebizitza eraikitzea (gero 18 izan ziren), hasiera batean bat eta biko solairutakoak, 3.500 eta 6.000 pezetaren arteko aurrekontuarekin. Eta proiektuaren zuzendaritza Artetxe arkitektoari egokitu zitzaiola azaltzen zuen “La Construcción moderna” zeritzan  aldizkariak.

Esan behar da,  Primo de Riveraren diktadura garaian (1923-1930) “etxe merkeak” eraikitzeko kanpaina izan zela Espainiako  enpresetako langileentzat, Alemania, Austria eta europar beste lurralde batzuetan ematen zen modeloari jarraiki. Union Cerrajerak ere  erosi zituen terreno batzuk, Maalan, eta 18 etxe prestatu zituen. Errekurtsu murritzekin eraiki ziren arren, etxe haiek arrazoizko irizpide arkitektonikoekin diseinatu ziren, espazioari eta hirigintzari begiratuz. UCEM-ek estilo bat markatu zuen etxegintzan ere Arrasaten, oraindik ere – ehun urte beranduago- herriko hirigintzaren gaineko arduradunentzat eredu argigarria dena Ehun urte betetzen dira aurten, beraz, etxe haien eraikitze lanari ekin zitzaiola, eta hortxe daude, eredugarriak.

ARGAZKIA: ALBERTO LOITI

KOMENTARIOAK: KJOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Procedente de Maala, mayo de 1924 llegó a Mondragón vestido de verde.  Después de varios retrasos, a finales de abril comenzó la construcción de las Casas Pequeñas -o Casas Baratas, como se las llamaba-. La escasez de vivienda era un grave problema en la localidad y esta iniciativa impulsada por Unión Cerrajera aliviaría el problema.

 En relación a las Casas Pequeñas, la prensa especializada de Madrid mencionó la decisión de Unión Cerrajera. Se podía leer que la empresa encargó al reconocido constructor navarro Arteaga la construcción de 22 casas (posteriormente fueron 18), inicialmente de una y dos plantas, con un presupuesto de entre 3.500 y 6.000 pesetas. Y la revista "La Construcción moderna" comentaba que la dirección del proyecto se ofreció al arquitecto Artetxe.

 Hay que decir que durante la dictadura de Primo de Rivera (1923-1930) hubo una campaña para construir "casas baratas" para los trabajadores de las empresas españolas, siguiendo el modelo que se daba en Alemania, Austria y otros territorios europeos. Unión Cerrajera compró un terreno en Maala y preparó 18 casas. Aunque fueron construidas con recursos limitados, esas casas fueron diseñadas con criterios arquitectónicos razonables, teniendo en cuenta el espacio y la planificación urbana. UCEM marcó un estilo en la construcción de viviendas en Mondragón, que sigue siendo, cien años después, un válido ejemplo para los responsables actuales del urbanismo local.


otsaila 27, 2024

RONEOren BULEGO TEKNIKOAN


Iragan mendeko berrogeietako hasieran agertzen dira argazkian, orduko Roneoren bi enplegatu: Esteban Etxebarria, marrazki-mahaian zutik eta Balendin Letona, eserita. Biak bulego teknikoan ari ziren.

1926an Unión Cerrajerak Ingalaterrako Roneo enpresarekin sinatu zuen akordio bat eta bulego altzariak fabrikatzeari ekin zion Arrasaten. Roneo S.A enpresa aitzindaria izan zen bere sektorean eta urtetan merkatuaren zatirik handiena bereganatu zuen. Hasiera batean britaniar Roneok akzioen %50 zituen baina 1932tik aurrera UCEM-ek bereganatu zuen osotasuna. Bitxia da, 1956an, etxe-sektoreari heldu ziola enpresak eta  Electrolux suediar enpresaren lizentziarekin hozkailuak fabrikatzeari ekin zion Roneok, eta urte hartan 10.000 unitate atera ziren Arrasateko tailerretatik.

ARGAZKIA: CARMELO LETONA BILDUMA

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

En la fotografía de principios de los años cuarenta del pasado siglo aparecen dos empleados de Roneo: Esteban Etxebarria, de pie ante la mesa de dibujo, y Balendin Letona, sentado. Los dos trabajaban en la oficina técnica.

En 1926 la Unión Cerrajera firmó un acuerdo con la empresa Roneo de Inglaterra y se comenzaron a fabricar muebles de oficina en Mondragón. Roneo S.A. fue pionera en su sector y acaparó la mayor parte del mercado durante años. En un principio la Roneo británica poseía el 50% de las acciones pero a partir de 1932 UCEM se hizo con la totalidad. Curiosamente, en 1956 Roneo expandió su negocio al área doméstica, y fabricó frigoríficos con la licencia de la empresa sueca Electrolux, y ese mismo año salieron 10.000 unidades de los talleres de Mondragón.

azaroa 14, 2023

UNION CERRAJERAREN SUKALDEA - COCINA DE UNION CERRAJERA


 Argazkiek 1948ra garamatzate. Union Cerrajeraren sukaldearen bi ikuspegi dakarzkigute, aurki jantokira eramango zen janariaren prestaketa lanetan. Bi emakume sukaldari ageri dira - norbaitek jakingo balu nortzuk diren, eskertuko nuke informazioa- eta sutan lapiko txiki batzuk ipini dituzte, berotzen.

Union Cerrajeraren jantokia zabalik zegoen enplegatuentzat eta horien seme-alabentzat ere, gazteek Arrasatera beste herriren batetik etorri behar bazuten ikastera. Eta bi zerbitzu mota ematen zituen sukaldeak: eguneko menua edo nork bere etxetik eramaten zuen lapikoaren berotzea.

Joan den mendeko berrogeiko hamarkadan, herritar guztientzako elikagai-horniduraren arazo larria zela eta, Unión Cerrajerak finkak alokatu zituen Araban, patata landatzeko eta herriko bizilagunei zerbitzatzeko. Emaitza ona ikusita, produktu-sorta zabaldu zen: arroza, azukre-erremolatxa, etab.

ARGAZKIAK ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Las fotografías nos llevan hasta 1948. Nos ofrecen dos vistas de la cocina de la Unión Cerrajera, con dos mujeres preparando  la comida que de allí pasaría al comedor. Si alguien supiera quiénes son las cocineras agradecería la información. Al fuego se han colocado a calentar unas pequeñas ollas.

El comedor de la Unión Cerrajera estaba abierto a los empleados y a sus hijas e hijos, si estos acudían a Mondragón a estudiar desde otra localidad. La cocina ofrecía dos tipos de servicios: el menú del día o el calentamiento del puchero que el usuario del comedor podía llevar de casa. 

En los años cuarenta del siglo pasado, debido al grave problema de suministros de alimentos para la población en general, Unión Cerrajera alquiló fincas en tierras alavesas para plantar patata y suministrarlas al vecindario de la villa. Viendo el buen resultado habido, se amplió la gama de productos a arroz, remolacha azucarera etc. 




azaroa 07, 2023

ZALDISPEKO OBRAK MARTXAN - EN MARCHA LAS OBRAS DE ZALDISPE


Union Cerrajerak lanei ekin zien kirol instalakuntzak prestatzeko. 1945eko martxoa zen argazkia atera zenean. Artean Zaldispe baserriak zutik jarraitzen du, baina enpresa materiala biltzen ari da inguruetan. Eta argazkiak darakuskigunez, trenbide berezia jarri zen, lantegiko tailerretan fabrikatutako obretarako materialak lur haietaraino garraiatzeko.

Hondoan Elma eta La Industrial Mondragonesa "Kutxarera"ren industria pabiloiak ikusten dira.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Union Cerrajera había iniciado los trabajos de preparación de las instalaciones deportivas. Era marzo de 1945 cuando se hizo la fotografía. El caserío Zaldispe continúa en pie, pero la empresa está colocando material en los alrededores. Y, como se desprende de la fotografía, se instaló un ferrocarril especial hasta esos terrenos para el transporte de los materiales que, preparados en los mismos talleres de la fábrica, se iban a utilizar en las obras.

Al fondo se ven los pabellones industriales de Elma y La Industrial Mondragonesa "Cucharera".



iraila 19, 2023

UCEM-en PABILOIAK

 

Unión Cerrajeraren pabiloiak. Non? Ideia bat egiteko, diodan ezkerrean ageri den eraikina gaur eguneko Hotela dela, hots, garaian enpresaren bulego nagusiak zeuden berbera. Eraikin zuriaren behe aldetik Deba ibaia doa. Lehen lerroan trenbidea. 1956ko argazkia da.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Pabellones de la Unión Cerrajera. ¿Dónde? Para hacerse la idea, el edificio que aparece a la izquierda es el actual Hotel Mondragón, es decir, el mismo que en su día albergaba las oficinas centrales de la empresa. Por la parte baja del edificio blanco discurre el río Deba. En primer plano, la vía del tren. Es una fotografía de 1956.

uztaila 25, 2023

UDAKO IGANDE GOIZ BATEAN - UNA MAÑANA DE DOMINGO VERANIEGO


 Argazki adierazgarria, Union Cerrajeraren parkean aterata, 1957ko udako igande goiz batean. Ze une goxoak eman genituen arrasatearrok bazter haietan! Adin guztietako herritarren jomuga genuen toki hura, batez ere jai egun eguzkitsuetan. Galai jantzita, dotore, txiki eta handi, zahar eta gazteak, parkeko bankuetan solasa disfrutatzen genuen.

 Lehen planoan Juani Ugarte kamerari begira eta Olgita Vtoria egunkariaren albisteetan sartuta.

ARGAZKIA: JUANI UGARTE

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Fotografía con carácter, sacada en el parque de la Unión Cerrajera, una mañana de domingo de verano de 1957. ¡Qué buenos momentos pasamos las/los mondragoneses en aquellos rincones tan bien cuidados! El lugar era el punto de encuentro de herritarras de todas las edades, sobre todo los días festivos soleados. Con ropas de domingo, elegantes, niños y mayores, jóvenes y no tanto, disfrutábamos del solaz sentados en los bancos del parque.

En primer plano Juani Ugarte mira a la cámara, mientras Olguita Vitoria se entretiene leyendo las noticias del día.

uztaila 11, 2023

MELBOURNEKO OLINPIADETARAKO NORGEHIAGOKETAK ARRASATEN - PRUEBAS EN MONDRAGÓN PARA LAS OLIMPIADAS DE MELBOURNE, 1956

 

1948ko uztailaren 24an Arrasateko lehen igeritokia inauguratu zen. Pribatua, Unión Cerrajera S.A izan baitzen eraikitzailea. Estatuko onentzat hartzen zen garai hartan. Inaugurazioa dela eta, La Voz de España egunkariak, honela zioen, ohiko donostiarkeria itsua ezin disimulatuz:

 “Lo que no se pudo conseguir para San Sebastián a lo largo de una campaña cuyos inicios se pierden en la noche de los tiempos, acaba de lograrlo Mondragón, merced a la generosidad y acertado criterio de la Unión Cerrajera: UNA PISCINA. Sí señores, una piscina, que si nos enorgullece por la parte que nos corresponde como guipuzcoanos, nos produce pesadumbre en lo que afecta a nuestra condición de donostiarras.

Hoy sábado, 24 de julio de 1948, Mondragón inaugurará un campo de deportes propiedad de la Unión Cerrajera, donde existen instalaciones para la práctica de fútbol, foso para máquinas de tiro al plato, cancha de baloncesto y una piscina de 33´33 x 12, con trampolín de 3 y 5 metros, purificadoras y filtros de agua, dotada de todos los adelantos. Registremos el hecho, creo que merece la pena”

Instalazio haien ontasunari buruzkoa ez da txantxetakoa: 1956ko irailaren 23an igeritoki hartan, azaroaren 22 eta abenduaren 8 bitarteko Melbourneko Olinpiadetarako sailkapen norgehiagoketak burutu ziren! Hori bai, Donostiako prentsak ez zuen horrien gaineko berririk eman – itsu segitzen zuten- eta albistea El Pensamiento Alavés-ek eskaini zuen.

Egun hartan goizeko 11etan eta arratsaldeko 6etan izan ziren norgehiagoketak, modalitate hauetan: 800 m.libre, 200 m. tximeleta, 100 m. libre eta 4x100 estilo; 100 m. bizkarra, 200 m. braza, eta 4x200 estilo. Kareaga eta Lezea arabarrak izan ziren garaileak.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

El 24 de julio de 1948 se inauguró la primera piscina de Mondragón. Era privada, construida por iniciativa  de la Unión Cerrajera S.A. La piscina fue considerada en aquella época como de las  mejores del Estado. Con motivo de su inauguración, el periódico La Voz de España decía, sin poder ocultar el acostumbrado donostiarrismo centralista:

 “Lo que no se pudo conseguir para San Sebastián a lo largo de una campaña cuyos inicios se pierden en la noche de los tiempos, acaba de lograrlo Mondragón, merced a la generosidad y acertado criterio de la Unión Cerrajera: UNA PISCINA. Sí señores, una piscina, que si nos enorgullece por la parte que nos corresponde como guipuzcoanos, nos produce pesadumbre en lo que afecta a nuestra condición de donostiarras.

Hoy sábado, 24 de julio de 1948, Mondragón inaugurará un campo de deportes propiedad de la Unión Cerrajera, donde existen instalaciones para la práctica de fútbol, foso para máquinas de tiro al plato, cancha de baloncesto y una piscina de 33´33 x 12, con trampolín de 3 y 5 metros, purificadoras y filtros de agua, dotada de todos los adelantos. Registremos el hecho, creo que merece la pena”

Lo dicho sobre la bondad de aquellas instalaciones no es broma. Para muestra vale el hecho de que el 23 de septiembre de 1956 se celebraron en la piscina mondragonesa pruebas clasificatorias para las Olimpiadas de Melbourne, que serían entre el 22 de noviembre y el 8 de diciembre de aquel año. Eso sí, la prensa de San Sebastián no dio noticia de ello -seguía corta de vista- y lo que conocemos se lo debemos a El Pensamiento Alavés.

Aquel día olímpico, las pruebas tuvieron lugar a las 11 de la mañana y a las 6 de la tarde en las modalidades 800 m. libre, 200 m. mariposa, 100 m. libre y 4x100 estilos, 100 m. espalda, 200 m. braza y 4x200 estilos. Los alaveses Kareaga y Lezea fueron los vencedores y pasaron a la siguiente ronda clasificatoria.



uztaila 04, 2023

ZALDISPE BASERRIA DESMUNTATZEN ARI - DESMONTANDO EL CASERIO ZALDISPE

 

Zaldispe baserria, Unión Cerrajerak erosi berria, 1944ko uztailaren 22an. Horra hor desmantelatzen ari, teilatutik hasita. Enpresaren agintariek begia bota zioten orube horri, bertan kirol instalakuntzak jasotzeko. Lehengo jabe elkorotarrak ote teilak kentzen ari direnak?

Lau urtetara Union Cerrajerak kirol instalakuntza ederrak inauguratu zituen, konkretuki, 1948ko uztailaren 24an

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Caserío Zaldispe, recién adquirido por Unión Cerrajera, el 22 de julio de 1944. Ahí aparece siendo desmantelado, comenzando por el tejado. La dirección de la empresa le había echado el ojo a ese solar para preparar en él instalaciones deportivas abiertas a los mondragoneses. ¿Serán los Elkoro, antiguos propietarios, quienes se afanan por quitar las tejas?

Unión Cerrajera inauguraría las instalaciones deportivas el 24 de julio de 1948.



ekaina 11, 2023

ZER ZEGOEN BERTAN ? - ¿QUÉ HABÍA AQUÍ?



Arizmendi Ikastolaren ekintzaren bateko 7. frogak gonbidatzen zuen ikaslea deskribatzera lehen zer zegoen papera jarri zen eraikinean. Ederra iruditu zitzaidan ariketa, gure haur eta gazteak memoria historikoaren xurgatzaile aktiboak baititugu txiki-txikitatik.

Ikasle horiei eta, oro har, arrasatearroi lana erraztuko litzaiguke baldin eta eraikinaren aurre aldean, hura zer zen garbi adierazten duenaren izena jarriko balitz: Unión Cerrajera. Arrasateri aberastasuna irradiatu zion enpresa. Memoria historikoari buruz ari gara.

ARGAZKIAK ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

La 7ª prueba de alguna iniciativa de la Ikastola Arizmendi invitaba al alumno/a a describir qué había antes en el edificio donde se había colocado el papel. Me pareció precioso el ejercicio, porque los niños/as y jóvenes son desde muy pequeñines absorbentes activos de la memoria histórica.

A esos alumnos/as y, en general, a los arrasatearras se nos facilitaría el trabajo si en la parte delantera del edificio se pusiera el nombre que indica claramente lo que era aquello: Unión Cerrajera. Una empresa que durante un siglo irradió riqueza a Mondragón. Hablamos de memoria histórica.

 

maiatza 16, 2023

UCEMen BILTEGI ZAHARRA - ALMACEN VIEJO DE UCEM



1944ko azaroaren 21. Union Cerrajeraren mendebaldeko lehengaien biltegi zaharra desmuntatzen ari da. Lehen planoan, lantegiko barne-errailak herriko tren geltokitik zama ekartzeko. Atzean, ezker aldean Kontzezinoko komentuaren eraikin nagusia, eta haren eskuin aldean guardia zibilen kuartela.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

21 de noviembre de 1944. Se está desmontando el antiguo almacén de materias primas de la zona oeste de Unión Cerrajera. En primer plano los raíles internos que transportaban el material desde la estación del tren de la villa. Al fondo, a la izquierda, el edificio central del convento de la Concepción, y a su derecha, el cuartel de la Guardia Civil.


apirila 25, 2023

SAN MARKOS 1953

 

1953ko apirila zen, duela 70 urte, 25, larunbata. Egutegi katolikoan San Marcos dugu, bulegarien patroia, eta horiek ospatu egiten dute (zuten, behintzat) modu politean. Argazkiak egun horren goizeko 11´15era garamatza, Zaldispeko futbol zelaian Union Cerrajera eta Roneoren bulegariek norgehiagoketa batean neurri baitzituzten euren indarrak, futbolean.

Carlos Colón (marrazaina) Gaspar Ezkurra (arbitroa) Pilar Amozarrain UCEMeko taldearen dama, Luis Aretxaga UCEMekoen kapitaina; Ado Gorosabel, norgehiaketako madrina, Konsuelo Azkargorta Roneoko taldearen dama, Luis Heriz Roneoko kapitaina eta identifikatu gabeko XX marrazaina.

Ezer ez da idatzi partiduaren emaitzaz. Dakidana da, bazkaltzera Azoka Plazara bildu zirela, eta honakoa izan zen menua, Rerré jatetxe ospetsuak zerbitzatua: Zizka mizkak frijituekin, legatza betea, oilasko errea entsaladarekin, tarta eta izozkia, kafea. Errioxko ardoa, puruak, likoreak eta zigarroak.

 ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Era 1953, hace justo 70 años, sábado 25 de abril, en el calendario católico festividad de San Marcos, patrón de los oficinistas, quienes lo celebran (o al menos lo hacían) de una manera divertida y decidida. La foto nos traslada a las 11'15 de la mañana de aquel día, cuando los empleados de Unión Cerrajera y Roneo midieron sus fuerzas en un partido de fútbol en el campo de fútbol de Zaldispe.

En la foto: Carlos Colón (linier) Gaspar Ezkurra (árbitro) Pilar Amozarrain dama del equipo UCEM, Luis Aretxaga capitán del equipo UCEM, Ado Gorosabel madrina del match, Consuelo Azkargorta dama del equipo Roneo, Luis Heriz capitán de Roneo y un no identificado XX.

La prensa no se hizo eco del resultado del encuentro, pero sí sabemos que en la Plaza de Abastos hubo comida para todos los empleados, servida por el acreditado restaurante Rerré: entremeses variados con fritos, merluza rellena, pollo asado con ensalada, tarta y mantecado, café. Vinos de la Rioja, puros, licor y cigarrillos.


SAN MARCOS JAIARI BURUZ GEHIAGO

https://1949arrasate.blogspot.com/2019/04/san-markos-1952.html

martxoa 28, 2023

ETXEBIZITZA BERRIAK. 1951. NUEVAS VIVIENDAS. UNION CERRAJERA


 
1951ko otsailean atera zuten jatorrizko argazkia, Zigarrolan. Lehen planoan Unión Cerrajeraren egur-biltegia, denetariko kutxak ekoizteko zerrategian erabiltzen zen materialerako. Eta ezkerreko etxe zuriak,  XX. mende erdiko Arrasateko etxebizitzen eskasiari aurre egiteko Union Cerrajerak bere gain hartu zuen arduraren lehen fruitua. Ezkerrean Hierroren Etxea bezala ezagututakoa. Etxe horiek 1947an entregatu ziren. Martxan zegoen ordurako etxebizitzen bigarren hedapena, 1953an gauzatuko zena, San Lorenzo izenekoa, argazkian gainjarria dagoena. Hirugarren bat ere izango zen.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

La fotografía fue realizada en febrero de 1951, en Zigarrola. En primer plano aparece el parque de madera de Unión Cerrajera, con el material utilizado en la serrería para  fabricación de cajas y cajones del producto acabado de la empresa.  Y el bloque de casas blancas de la izquierda son el primer fruto a mediados del siglo pasado de la política de Unión Cerrajera por hacer frente al gran problema de escasez de viviendas de la sociedad mondragonesa de la época. Esas primeras se habían entregado en 1947. A la izquierda la conocida como Casa de Hierro. Ya estaba en marcha la segunda fase de construcción de casas, con la primera parte de la denominada barriada de San Lorenzo, que tendría su culminación en 1953. Y que aparece superpuesta en el solar donde se erigieron las casas. Habría una tercera.


martxoa 07, 2023

TORLOJUTEGIA - TORNILLERIA

 

Union Cerrajeraren torlojutegia tailerra dugu, nahiz eta goi aldean "Taller de Forja" irakur daitekeen. Enpresak 1908an ekin zion trenbideetako torloju eta tirafondoak fabrikatzeari, hau da UCEM sortu eta bi urtetara. Lehen unetik merkatuaren kuota on bat lortzen du - %37´5-  eta horrek animatuta inbertsio berriak egiten ditu. Argazkiko eraikinera pasatu zen 1925ean, eta bertatik erantzun zitzaion, 1990era arte, barne eta kanpo merkatuaren eskariari.

Argazkia, 1945ekoa da.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Taller de tornillería de Unión Cerrajera, aunque en la parte superior del edificio se pueda leer “Taller de Forja”. La empresa inició la fabricación de tornillos y tirafondos ferroviarios en 1908, dos años después de su fundación. Desde el primer momento consigue una buena cuota de mercado (37´5%), lo que le anima a realizar nuevas inversiones. En 1925 se trasladó al edificio de la fotografía, desde donde se respondió, hasta 1990, la demanda del mercado interior y exterior.

La foto es de 1945.


otsaila 28, 2023

SAN LORENZOKO ETXEAK - CASAS DE SAN LORENZO


Hirurogeita hamar urte eman dira argazkiak egin zirenetik: 1953ko urtarrilaren 21. Union Cerrajera prestatzen ari da Zigarrolako San Lorenzo etxadia, bere langileentzat. Ordura arte 45 ziren enpresak prestaturiko etxebizitzak. Urte hartan San Lorenzo proiektuak beste 48 gehiago inauguratu zituen. Eta enpresak aurrera segitzen zuen enplegatuentzako etxe duinak eraikitzeko asmoarekin, eta 1957rako 122 ziren eskainitakoak.

Goiko argazkian, gaur Sailuente plazako iparraldea dena.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Han pasado setenta años desde que se tomaron las fotos, el 21 de enero de 1953. Union Cerrajera prepara la barriada de San Lorenzo de Zigarrola para sus trabajadores. El número de las viviendas financiadas por la empresa hasta entonces era de 45. Ese año de 1953 en  San Lorenzo se inauguraron 48 más. Y la empresa proseguía con su idea de construir casas dignas para sus empleados, alcanzando en 1957 la cifra de 122 viviendas.

En la fotografía superior, lo que hoy se conoce como Sailuente Plazala, en su lado norte. Algunos al conjunto lo siguen denominando San Lorenzo 1.



otsaila 21, 2023

podcast. ABERASTASUNA IRRADIATU ZUEN ESKOLA - ESCUELA QUE IRRADIO RIQUEZA. podcast


 Union Cerrajeraren Escuela de Aprendices zeritzana 1939ko urriaren 7an ireki zen, lau urtetako ikasketa egitarauarekin. Hasieran hamabi ikasle ikasturteko hautatu ziren, enpresaren ofizialak izateko aukeratuak. Eskolak titulu ofiziala metalgintza eta elektrizitatean emateko aitortza lortuta, ikasleak hogetamar izatera pasatu ziren, horietako asko lantegiko tailer desberdinetan baina gehienak  kanpoko enpresetan aritu zirenak, 1972ko ondoko datuetan ikus daitekeen moduan:

UCEMen tailerretan,  292; Kooperatibetan, 186; beste lantegitan,  212; euren negozioetan, 48.

Eskola hark aberastasuna irradiatu zuen Arrasaten eta inguruan.

Eskola bezala prestatutako eraikin enblematikoaren argazki zaharrenetarikoa da goikoa.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

La Escuela de Aprendices de Unión Cerrajera se abrió el 7 de octubre de 1939 con un programa de estudios cuatrienales. Al principio se eligieron doce alumnos por curso, con el objetivo de que una vez finalizados los estudios se incorporaran como oficiales de la empresa. Obtenido el reconocimiento de la Escuela como Título Oficial en Metal y Electricidad, los cursos pasaron a tener treinta alumnos, y muchos de ellos trabajaron en talleres de la fábrica pero en mayor cantidad en empresas externas, como se puede observar en los siguientes datos de 1972:

En talleres de UCEM 292; Cooperativas 186; Otros talleres 212; Negocios propios 48.

Efectivamente esta escuela irradió riqueza en Mondragón y su entorno.

La foto es de las primeras del edificio emblemático habilitado como escuela.