1945 etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak
1945 etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak

maiatza 26, 2026

1932-45 ARTEAN - ENTRE 1932-45

 

Bi data horiek mugatzen dute argazkiaren data. Zergatik den? Ea norbaitek asmatzen duen. Tren Geltokiko Ibiltokia (gero Nafarroa Etorbidea), Etxe Txikiak,  Barrena etxea, Villa Amparo, Maalako futbol zelaia, Resusta (Samperio) sendiaren ortua, Aldayko hilherria, Elmaren eraikina,... 

Laurogeita hamar bat urtek aldentzen gaituzte Arrasate bitxi horretatik.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Los dos años del título limitan la fecha de la foto. ¿Por qué? A ver quién lo adivina. No es nada difícil... Ahí tenemos, en primer plano pabellones de Unión Cerrajera, el Paseo de la Estación (luego Avenida de Navarra), las Casas Pequeñas, la casa Barrena, Villa Amparo, el campo de fútbol de Maala, el huerto de los Resusta (Samperioren ortua), el cementerio de Alday, el edificio de Elma... 

Alrededor de noventa años nos separan de ese trozo de un Mondragón recoleto...


iraila 23, 2025

ARDIEN ESKILAN - EN LA ESQUILA DE LAS OVEJAS


Argazki ederra, iragan mendearen berrogeietan eginda. Ardien eskilan ari dira lau lagun, antzinako ofizioa, nekosoa.  Udala auzoko Bieskoa (Beaskoa) baserria da, berrehun ardi edukitzera heldu zirenak.

Ezkerretik: Iñasio Garay “Mantxua”, “Beltza” Garay, Felix Garay, Patxi Garay eta Felipe Garay, alkandora zuriaz. Anaiak.

Emakumea Maria Luisa Barandiaran liteke eta haurtxoa Marilu Garay.

ARGAZKIA: JOSE MARI LASAGABASTER "VENTXES 

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Una estupenda foto. realizada en los años cuarenta del siglo pasado. Cuatro personas trabajan en la esquila de las ovejas, un oficio ancestral, muy cansino. Se trata del caserío Bieskoa (Beaskoa), de Udala, donde llegaron a tener doscientas ovejas.

De izquierda a derecha: Iñasio Garay “Mantxua”, “Beltza” Garay, Felix Garay, Patxi Garay eta Felipe Garay. Hermanos.

La chica podría ser Maria Luisa Barandiaran y la niña Marilu Garay.


apirila 08, 2025

IGELEKO ITURRIA - LA FUENTE DE LA RANA

 

Goiko argazkia: 1945 inguru. Enpresaren bi lantegi lotu ahal izateko Union Cerrajerak bere orubetik atera berri du Iturriotz iturri publikoa - aurrerantzean, ur txorroa irtengo den irudiaren itxurarengatik igelekoa bezala ezagutuko dena. Beheko argazkian ikusten da non zegoen iturria obrak egin aurretik, Bedoñako bidearen muturrean.

ARGAZKIAK: ALBERTO LOITI

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Foto superior: hacia 1945. Unión Cerrajera acaba de trasladar de su solar la fuente pública de Iturrioz -conocida desde entonces como la fuente de la rana, por la figura por donde salía el chorro de agua - para poder unir dos talleres de la empresa. La fotografía inferior muestra el lugar donde se encontraba antes de las obras de 1945, al comienzo del camino a Bedoña.




azaroa 26, 2024

ZALDISPE MARTXAN

 

Unión Cerrajerak 1945ean Zaldispe baserria erosita aurki ekin zitzaion herriaren zerbitzura jarriko zituen kirol instalakuntzen prestaketari. Hiru urteko lana izango zen inaugurazio ofiziala bitartean baina enpresak erabilpena eman zion lehen unetik hango lur eremuari, behin behinekotasun osoarekin, gaurko argazkiak darakuskigun moduan. 1946koa da panoramika.

Halaxe da, gero Zaldispe futbol zelaia izango zenaren aurrerapen bat ikusten dugu argazkian. Ziurrenik, Aprendizetako ikasleak dira, arauen aginduetara markatutako zelaian jota ke dihardutenak. Hortik sortuko zen UCEA ospetsua, futbolean lurralde mailako talde afizionatua izan genuena eta, gero, futbol sarrailagileari aintzazko arratsaldeak emango zizkiona.

 ARGAZKIA: CARMELO LETONA BILDUMA

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

La adquisición del caserío Zaldispe en 1945 por parte de la Unión Cerrajera supuso el inicio de la preparación de las instalaciones deportivas que pondría la empresa al servicio de la villa. Se trataría de un trabajo de tres años hasta la inauguración oficial, pero la empresa quiso dar desde un principio utilidad a aquellos terrenos,  como nos muestra la foto de hoy. La panorámica es de 1946.

Efectivamente, en la foto vemos un avance de lo que luego sería el campo de fútbol de Zaldispe. Seguramente los alumnos de la Escuela de  Aprendices son los que aparecen en el campo, marcado reglamentariamente. De ese embrión surgiría el famoso UCEA,  equipo de futbol aficionado que militó en categoría regional, y más tarde dio tardes de gloria al futbol juvenil cerrajero.


otsaila 27, 2024

RONEOren BULEGO TEKNIKOAN


Iragan mendeko berrogeietako hasieran agertzen dira argazkian, orduko Roneoren bi enplegatu: Esteban Etxebarria, marrazki-mahaian zutik eta Balendin Letona, eserita. Biak bulego teknikoan ari ziren.

1926an Unión Cerrajerak Ingalaterrako Roneo enpresarekin sinatu zuen akordio bat eta bulego altzariak fabrikatzeari ekin zion Arrasaten. Roneo S.A enpresa aitzindaria izan zen bere sektorean eta urtetan merkatuaren zatirik handiena bereganatu zuen. Hasiera batean britaniar Roneok akzioen %50 zituen baina 1932tik aurrera UCEM-ek bereganatu zuen osotasuna. Bitxia da, 1956an, etxe-sektoreari heldu ziola enpresak eta  Electrolux suediar enpresaren lizentziarekin hozkailuak fabrikatzeari ekin zion Roneok, eta urte hartan 10.000 unitate atera ziren Arrasateko tailerretatik.

ARGAZKIA: CARMELO LETONA BILDUMA

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

En la fotografía de principios de los años cuarenta del pasado siglo aparecen dos empleados de Roneo: Esteban Etxebarria, de pie ante la mesa de dibujo, y Balendin Letona, sentado. Los dos trabajaban en la oficina técnica.

En 1926 la Unión Cerrajera firmó un acuerdo con la empresa Roneo de Inglaterra y se comenzaron a fabricar muebles de oficina en Mondragón. Roneo S.A. fue pionera en su sector y acaparó la mayor parte del mercado durante años. En un principio la Roneo británica poseía el 50% de las acciones pero a partir de 1932 UCEM se hizo con la totalidad. Curiosamente, en 1956 Roneo expandió su negocio al área doméstica, y fabricó frigoríficos con la licencia de la empresa sueca Electrolux, y ese mismo año salieron 10.000 unidades de los talleres de Mondragón.

azaroa 21, 2023

JULIAN ZEZIAGA EKINTZAILEA - EL PROMOTOR JULIAN ZEZIAGA

 

Txoko honetan aurretik ere agertu den Julian Zeziaga Olalde dakargu ostera, oraingoan bere biloba batzuek inguratua. Ezkerretik, Juan Jose Axpe Zeziaga, Rosarito Zeziaga Bengoa, Begoña eta Rafael Zeziaga Kortazar. 1945 ingurukoa da argazkia. Julian oso gizon polifazetikoa zen negozio munduan eta, besteak beste, 1985era arte zabalik iraun zuen Portaloiko gasolindegia jarri zuen.

ARGAZKIA: ROSARITO ZEZIAGA

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Volvemos a traer a este rincón a Julian Zeziaga Olalde, esta vez rodeado por sus nietos. Por la izquierda, Juan José Axpe Zeziaga, Rosarito Zeziaga Bengoa, Begoña y Rafael Zeziaga Kortazar. La fotografía se sitúa en torno a 1945. Julián, un hombre polifacético en el mundo del negocio, instaló, entre otros, en la década de los años veinte del siglo pasado la gasolinera que existió hasta 1985 en el Portalón.

JULIAN ZEZIAGARI BURUZ GEHIAGO

http://1949arrasate.blogspot.com/2021/03/bi-pertsonaje-dos-personajes.html

https://1949arrasate.blogspot.com/2023/10/zeziaga-lasagabaster-sendia.html



azaroa 07, 2023

ZALDISPEKO OBRAK MARTXAN - EN MARCHA LAS OBRAS DE ZALDISPE


Union Cerrajerak lanei ekin zien kirol instalakuntzak prestatzeko. 1945eko martxoa zen argazkia atera zenean. Artean Zaldispe baserriak zutik jarraitzen du, baina enpresa materiala biltzen ari da inguruetan. Eta argazkiak darakuskigunez, trenbide berezia jarri zen, lantegiko tailerretan fabrikatutako obretarako materialak lur haietaraino garraiatzeko.

Hondoan Elma eta La Industrial Mondragonesa "Kutxarera"ren industria pabiloiak ikusten dira.

ARGAZKIA ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Union Cerrajera había iniciado los trabajos de preparación de las instalaciones deportivas. Era marzo de 1945 cuando se hizo la fotografía. El caserío Zaldispe continúa en pie, pero la empresa está colocando material en los alrededores. Y, como se desprende de la fotografía, se instaló un ferrocarril especial hasta esos terrenos para el transporte de los materiales que, preparados en los mismos talleres de la fábrica, se iban a utilizar en las obras.

Al fondo se ven los pabellones industriales de Elma y La Industrial Mondragonesa "Cucharera".



ekaina 06, 2023

KONGRESU EUKARISTIKOA. 1945

1945eko ekainean Leintz Bailarako Kongresu Eukaristikoa izan zen Arrasaten.  Ekainaren 17 eta 24 bitartean burutu ziren ekintza desberdinak eta San Juan  egunean izan zuen zeremoniarik nabarmenena. Milaka pertsona hurbildu ziren Arrasatera, eta goizeko 8etatik kaleak jendez pil-pilean zeuden. Bitxia bada ere, herriko urteroko jai giroa azpiratua utzi zuen erlijiosoak. Garaiko gauzak.

Arratsaldeko 4etan prozesioa atera zen parrokiatik Iturripera eta bertan, besteak beste, argazkiko “aingerutxo zerutiarrak” ibili ziren karroza batean igota.

ARGAZKIA: ROSARITO ZEZIAGA
KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

En junio de 1945 se celebró en Mondragón el Congreso Eucarístico del Valle de Léniz. Las diferentes actividades se desarrollaron entre el 17 y el 24 de junio y la ceremonia más destacada tuvo lugar el día de San Juan. Miles de personas se acercaron a la villa y desde las 8 de la mañana las calles estaban a rebosar. No deja de hacerse curioso que el ambiente religioso dejara aquel día enterrado el tradicional sanjuanero. Cosas de la época.

A las 4 de la tarde partió una procesión de la parroquia a Iturripe, donde tuvo lugar el acto de clausura, y en ella participaron las “querubines celestiales” de la foto, llevadas en carroza.

 KONGRESUARI BURUZ - SOBRE EL CONGRESO


abendua 15, 2022

SAN ISIDRO BERRIREKIZ - REABRIENDO SAN ISIDRO

 

Musakola auzoak Union Cerrajerari eliza jartzeagatik
egindako esker-pergaminoa

1945ean inauguratu zen San Isidroko eliza eta 2022ko abenduaren 17an berrirekiko da, hainbat urte itxita egin ondoren. Tenpluaren egoera kaskarra kontuan izanda itxi zen eta auzotarren ekimenez ostera zabalduko ditu ateak, kulturako eta gizarte beste ekintzatarako.

“Musakola bizirik” ekimenaren barruan jai egitaraua prestatu da gaurko. Baina txoko honetatik San Isidroko ospakizunari eman nahi diot toki, historia apur bat eginez eta 17rako gonbidapena luzatuz.

ARGAZKIAK: JMVM, JESUS MARI APRAIZ

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

Inauguratu zeneko argazkia

La iglesia de San Isidro se inauguró en 1945 y se reabrirá el 17 de diciembre de 2022, tras varios años de cierre. Se cerró teniendo en cuenta la precaria situación del templo y volverá a abrir sus puertas a iniciativa de los vecinos, para recuperar el culto y poder programar otras actividades culturales y sociales.

Dentro de la iniciativa “Musakola bizirik” se ha preparado un programa de fiestas. Pero desde este rincón quiero dar lugar a la iglesia de San Isidro, haciendo un poco de historia, e invitando al lector a sumarse a los actos del 17.

Inaugurazioko zeremonia: Zelestino Alvarez, Jose Maria Arizmendiarrieta, Jose Luis Iñarra, Justino Uribesalgo eta Frantzisko Imaz apaizak.

San Isidro, berriztatuta

SAN ISIDRORI BURUZ IRAKURRI GEHIAGO
NOLA EGIN ZEN

https://txemax3.blogspot.com/2015/05/musakolako-san-isidro-eliza-70-urte.html

 HIMNOA

https://txemax3.blogspot.com/2016/05/arrasateko-san-isidroren-himnoa.html


ekaina 28, 2022

EL CASERIO, AGUR.


German Sagasta eta Justi Egidazuren establezimendua 1945ean, orduko Toribio Agirre kalean, hamaika hitz goxo pasarazi zizkien hamaika arrasatearri. Horrela adierazten zuen urte hartako iragarkiak, San Juanetako jai egitarauan azaldua.

Denboraz, taberna loteriako administrazioa bihurtu zuen German eta Justiren seme Jonek eta orain, Jon erretirora igaroa, ateak itxi ditu betiko.

ARGAZKIAK ETA KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

El establecimiento de Germán Sagasta y Justi Egidazu, en 1945 en la entonces calle Toribio Agirre, hizo pasar durante décadas innumerables buenas horas a mondragoneses de todas las edades. Y sus cualidades las pregonaba en el anuncio de aquel año, aparecido en el programa festivo de San Juan.

Con el tiempo, Jon el hijo de Germán y Justi convirtió el bar en una administración de lotería y ahora que Jon se ha jubilado, ha cerrado sus puertas para siempre.

https://1949arrasate.blogspot.com/2020/11/ospatzen-ari-celebrando.html



maiatza 24, 2022

NIKOLAS ALTUNA ETA KARMEN ORTUOSTE

 

Nikolas Altuna  Sagasta eta Karmen Ortuoste Ibarzabal senar-emaztea ditugu goiko argazkikoak, biak arrasatearrak, San Juan Bataiatzailea elizan kristaututa eta 1895eko otsailaren lauan bertan ezkonduta.  Sendi zabala osatu zuten: Alejandro, Santiago,  Carmen, Jose, Gregorio, Maria… Eta ekimen handiko familia gertatu zen, anaia-arrebetatik merkatariak, industrialak, zerbitzuetako profesionalakak… sortu baitziren. Agian ezagunenak, indartsu dirauen JMA enpresa eta Arrasateko historia hurbileko “Altuna Garay y Cia” – “Tijeras”- izango dira.

Beheko argazkian, NIkolas eta Kamenen seme-alaba, suhi eta errainak, eta bilobak ageri zaizkigu, 1945ean Monterrongo parkean, hain zuzen ere aitajaun-amandrearen urrezko eztaiak ospatzen ari zirela.

 ALTUNA GARAY Y CIA



 ARGAZKIA: ROSARITO ZEZIAGA

KOMENTARIOAK: JOSEMARI VELEZ DE MENDIZABAL

La fotografía superior nos muestra a Nicolás Altuna Sagasta y Cármen Ortuoste Ibarzabal, ambos de Mondragón, bautizados en la iglesia de San Juan Bautista y casados en el mismo templo ​​el 4 de febrero de 1895. Crearon una familia numerosa y emprendedora. Alejandro, Santiago, Carmen, José, Gregorio,  María… fueron comerciantes, industriales y profesionales de servicios. Quizás las muestras más significativas hayan sido la aún sobresaliente empresa JMA, y una de las  referentes industriales en la historia reciente de Mondragón como fue “Altuna Garay y Cia” - “Tijeras”.

La fotografía de abajo muestra a los hijos, hijas, nietos y nietas de Nicolás y Carmen, en 1945 en el parque de Monterron, el día que celebraron las bodas de oro matrimoniales.


 ALTUNA GARAY Y CIA